Sırbistan’da Novi Sad tren kazası sonrası başlayan protestoların gölgesinde erken genel seçimler yarın yapılıyor. Milyonlarca seçmen yeni meclisi belirleyecek.
Sırbistan’da 6 milyon 450 bin 523 seçmen, Novi Sad tren kazası sonrası başlayan protestoların gölgesinde yarın erken genel seçimler için sandık başına gidiyor. Ülke genelinde ve yurt dışında toplam 8 bin 392 sandıkta oy kullanacak seçmenler, 250 sandalyeli Sırbistan Ulusal Meclisinin yeni üyelerini belirleyecek.
Milletvekilleri, tek seçim bölgesinde kapalı liste usulüyle nispi temsil sistemine göre seçilecek. Seçim barajı yüzde 3 olarak belirlenirken, ulusal azınlık listeleri bu barajdan muaf tutulacak. Parlamentoda çoğunluğu elde etmek için 126 sandalye gerekiyor.
Seçimler, 1 Kasım 2024’te Novi Sad şehrindeki tren istasyonunda yaşanan ve 16 kişinin hayatını kaybettiği beton sundurma çökmesinin ardından başladı. Bu olay, sorumluların yargılanması ve şeffaflık talepleriyle iki yıldır süren ülke çapında öğrenci protestolarını tetikledi. Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic, eylül ayında parlamentonun feshine ilişkin kararı imzalayarak erken seçim sürecini başlattı.
Devlet Seçim Komisyonu (RIK), seçimlere katılmak üzere başlangıçta 19 liste ilan etti. Bir listenin geri çekilmesiyle oy pusulasında 18 liste yer alıyor. Bu listelerin dokuzu ulusal azınlık statüsünde seçime katılıyor.
Oy pusulasının ilk sırasında, 2012’den bu yana iktidarda bulunan Sırp İlerleme Partisinin (SNS) öncülüğündeki ‘Aleksandar Vucic-Birleşmiş Sırbistan’ listesi bulunuyor. İkinci sırada Sırbistan Sosyalist Partisi (SPS) liderliğindeki ‘Ivica Dacic-İstikrar Faktörü’ yer alıyor. Öğrencilerin desteklediği ‘Öğrenci Listesi-Öğrenciler Kazanıyor’ ise üçüncü sırada yarışıyor.
Seçimde ‘Avrupa Sırbistanı: Marinika Tepic, Zdravko Ponos’ ile ‘Otantik Sağ-Dr. Milos Jovanovic-Yeni DSS-Monarşistler’ gibi diğer listeler de yarışıyor. Kamuoyu araştırmaları, ‘Birleşmiş Sırbistan’ listesi ile ‘Öğrenci Listesi’ arasında yakın bir yarış olacağını gösteriyor. Son anketler, iki listenin oy oranlarının birbirine yakın olduğunu belirtiyor.
Cumhurbaşkanı Vucic, kampanya sürecinde seçim sonuçlarını kabul edeceğini ve rakiplerinin kazanması halinde onları kutlayacağını ifade etti. Yurt dışında oy kullanmak için 102 bin 147 seçmen kayıt yaptırdı. Sırbistan dışında en fazla sandık, 28 sandıkla Bosna Hersek’te kuruldu.
Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları Ofisi (ODIHR) başta olmak üzere birçok uluslararası kuruluştan gözlemciler, seçim sürecini takip etmek üzere Sırbistan’a geldi. Sırbistan’da son parlamento seçimi Aralık 2023’te gerçekleşmişti.
