Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye’nin 2040 enerji vizyonunu açıkladı. Vizyon kapsamında yenilenebilir enerji, nükleer ve petrol/doğal gaz alanlarında 300 milyar dolarlık yatırım öngörülüyor.
Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Türkiye-ABD İş Konseyi (TAİK) tarafından düzenlenen 19. Türkiye Yatırım Konferansı’nda Enerji Yuvarlak Masa Toplantısı yapıldı. Toplantıda konuşan Bakan Alparslan Bayraktar, Türkiye’nin 2040 enerji rotasını ve bu doğrultuda planlanan 300 milyar dolarlık yatırım hamlesini duyurdu.
Bayraktar, küresel ve bölgesel enerji güvenliği koşullarının zorlaştığını belirtti. Kovid-19 salgını, Rusya-Ukrayna Savaşı, tedarik zinciri sorunları, ticaret savaşları ve finansal piyasalardaki sıkılaşma gibi olayların enerji fiyatları ve arz güvenliğine ilişkin endişeleri artırdığını vurguladı.
Türkiye’nin enerji stratejisinin ‘talep, bağımlılık ve karbonsuzlaşma’ olmak üzere üç temel başlık üzerine kurulduğunu aktaran Bayraktar, ülkenin enerji talebinin nüfus artışı, şehirleşme, ekonomik büyüme, sanayileşme, veri merkezleri ve elektrikli mobilite gibi faktörlerle sürekli arttığını ifade etti. Enerji ithalatına bağımlılığın ülkenin temel sorunlarından biri olduğunu ve yıllık 70-80 milyar dolar harcandığını belirtti. Türkiye’nin 2053’te karbon nötr ekonomi hedefi doğrultusunda enerji dönüşümünü sürdürdüğünü kaydetti.
Bayraktar, 2040 yılına yönelik hazırlanan ve ‘Türkiye için Yeni Enerji Mimarisi’ veya ‘Vizyon 2040’ olarak adlandırılan enerji gündeminin ekim sonu veya kasım başında açıklanacağını bildirdi. Vizyonun temelinde elektrifikasyonun yer aldığını ve binalardan sanayiye, ulaşımdan tarıma kadar Türk ekonomisinin elektriklendirileceğini söyledi. Bu vizyonun yenilenebilir enerji, enerji verimliliği, nükleer enerji, petrol ve doğal gaz ile madenler olmak üzere beş temel politika alanından oluşacağını belirtti.
Türkiye’nin güneş ve rüzgar enerjisi potansiyeline dikkat çeken Bayraktar, daha fazla yenilenebilir enerji kapasitesinin devreye alınmasının hedeflendiğini ve bu pazara yerli ve yabancı yatırımcı ilgisinin arttığını söyledi. Enerji verimliliği alanında 2024-2030 Ulusal Enerji Verimliliği Eylem Planı ile 20 milyar dolarlık yatırım ve yüzde 15 tüketim azaltma hedefi konulduğunu aktardı. Nükleer enerjinin önemine değinerek, büyük ölçekli santrallerin yanı sıra küçük modüler reaktörler (SMR) alanında da yatırım ve işbirliği fırsatlarının değerlendirildiğini kaydetti.
Petrol ve doğal gazın enerji dönüşümünde önemini koruyacağını belirten Bayraktar, Türkiye’nin bu alanda arama, üretim ve altyapı yatırımlarını sürdüreceğini ifade etti. Madenlerin de enerji dönüşümünün temel unsurlarından biri olduğunu ve artan elektrik ihtiyacının bakır, kritik mineraller ve nadir toprak elementlerine talebi artıracağını söyledi. 2035’e kadar elektrik iletim şebekesi için en az 30 milyar dolar, dağıtım şebekesi için ise en az 50 milyar dolarlık yatırım öngörüldüğünü ekledi.
Bayraktar, 2040’a kadar enerji ve maden sektörlerinde yapılması planlanan yatırımların toplamının 300 milyar doları aşabileceğini belirtti. Uluslararası işbirliğinin önemine vurgu yaparak, Türkiye ile ABD arasında enerji alanında önemli işbirliği potansiyeli bulunduğunu dile getirdi.
Türkiye Petrolleri, Eti Maden, BOTAŞ, EÜAŞ ve TEİAŞ gibi kamu şirketlerinin yeniden yapılandırılması ve reforme edilmesi yönünde çalışmalar yürütüldüğünü bildiren Bayraktar, bu şirketlerin daha güçlü ‘ulusal şampiyonlar’ haline gelmesini hedeflediklerini söyledi. Türkiye Petrolleri’nin üretiminin 2028’de 550 bin varile, 2035’te ise günlük 1 milyon varil kapasiteye ulaşmasının ve 2040’ta ülkenin petrol ve doğal gaz talebini tamamen karşılamasının hedeflendiğini aktardı.
EÜAŞ’ın yeniden yapılandırılarak yenilenebilir enerji kapasitesinin etkin değerlendirilmesi ve Avrupa’nın en büyük yenilenebilir enerji şirketlerinden birinin oluşturulması amaçlanıyor. Bayraktar, 2040’a kadar Türkiye’de yaklaşık 13 milyon elektrikli ve 3-4 milyon hibrit araç trafiğe çıkmasının beklendiğini, bunun doğal gaz çevrim santralleri, yenilenebilir enerji ve nükleer enerjiye ihtiyacı artıracağını vurguladı. SMR’lere ilişkin yasal düzenlemenin gelecek aylarda TBMM’ye sunulacağını ve 2027’de hayata geçirilmesi için hukuki altyapının güçlendirileceğini belirtti.
TAİK Başkanı Murat Özyeğin ise Türkiye’nin enerji dönüşümünün küresel enerji güvenliği açısından da önem taşıdığını söyledi. Enerji güvenliğinin, tüm enerji kaynaklarını ülke içinde üretmek anlamına gelmediğini, daha güçlü iletim altyapısı, depolama kapasitesi, akıllı şebekeler ve enerji verimliliğine ihtiyaç duyulduğunu ifade etti.
