TCMB, 2026’da makroihtiyati politikalarla TL’ye geçişi teşvik ederek kredi büyümesini kontrol altına aldı. KKM’nin tasfiyesiyle TL mevduat payı %61,5’e yükseldi.
2026 yılında küresel belirsizlikler ve jeopolitik riskler uluslararası finans piyasalarında dalgalanmalara neden olurken, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) dezenflasyon sürecini desteklemek amacıyla makroihtiyati politika adımlarıyla Türk lirasına geçişi teşvik etti. Bu adımlar, kredi büyümesini enflasyonla uyumlu seviyelerde tutmayı hedefledi.
Ocak ayında yabancı para kredilere getirilen büyüme sınırı sıkılaştırılırken, tüketici kredili mevduat hesapları (KMH) için de benzer bir sınırlandırma uygulandı. Mart ayında kredi büyümesine dayalı zorunlu karşılık uygulamasında istisnalar daraltıldı. Mayıs sonunda ise ihtiyaç ve taşıt kredileri ile KMH limitleri ve Türk lirası ticari kredilerdeki büyüme sınırları düşürüldü.
Bu düzenlemelerin etkisiyle, kur etkisinden arındırılmış yıllıklandırılmış yabancı para ticari kredi artışı 28 Ağustos itibarıyla yüzde 11,2’ye geriledi. Ocak ayında TL cinsi yurt dışı repo işlemlerinden sağlanan fonlar ve yurt dışından kullanılan krediler için zorunlu karşılık oranları artırıldı. Fonlama maliyetlerindeki artış ticari ve bireysel kredi faizlerine yansırken, kredi kompozisyonu Türk lirası lehine gelişti.
Sıkı finansal koşullar reel sektörün borçluluğunu ve finansal kaldıraç oranını tarihi ortalamaların altına çekerken, yabancı para krediler büyük firmalarda yoğunlaştı. Makroihtiyati düzenlemeler hanehalkı borçluluğunu dengelerken, bireysel kredi kartı ve KMH büyümesi yavaşladı. Hanehalkı varlıklarında TL mevduat tercihi öne çıkarken, değerli metal fiyatlarındaki yükseliş yabancı para mevduat kompozisyonunda kıymetli maden hesaplarının payını artırdı.
Temmuz 2026 itibarıyla bankacılık sektörünün takibe dönüşüm oranı yüzde 2,9’a yükseldi ancak tarihi ortalamasının altında kaldı. Bu artışta KOBİ kredileri, tüketici kredileri ve bireysel kredi kartlarının alacak bakiyesindeki artış etkili oldu. Ocak 2026’da kredi kartları ve ihtiyaç kredilerine yeniden yapılandırma imkanı tanındı. Takipteki alacaklar için ayrılan yüksek karşılık oranları ve bankaların güçlü sermaye yapısı finansal istikrara yönelik riskleri sınırladı.
Bankacılık sektörünün istikrarlı karlılık yapısı sermaye yeterliliğini desteklemeye devam etti. Sermaye Yeterliliği Rasyosu (SYR) hesaplamasında kullanılan geçici esneklikler 2026 itibarıyla sonlandırıldı. Aralık 2025’te yüzde 19,7 olan sektör SYR’si, Ocak 2026’da yüzde 16,8’e, Temmuz 2026’da ise yüzde 16,6’ya geriledi. Bu oranlar, Basel kriterlerine göre belirlenen yüzde 8’lik yasal alt sınırın ve BDDK’nin yüzde 12’lik hedef oranın üzerinde seyretti.
Kur Korumalı Mevduat (KKM) uygulamasından çıkış stratejisi kapsamında, 23 Ağustos 2025’ten itibaren gerçek kişiler için hesap açma ve yenileme işlemleri sonlandırıldı. Gerçek kişi KKM bakiyesi Ağustos 2026’da sıfırlandı. Tüzel kişiler için 15 Şubat 2025’te başlayan süreç sonunda tüzel kişi KKM bakiyesi de Aralık 2025 itibarıyla sıfıra indi.
Ağustos 2023’te toplam mevduatın yüzde 26,2’sini oluşturan KKM bakiyesi tasfiye edilirken, TL mevduatın toplam mevduat içindeki payı 28 Ağustos 2026 itibarıyla yüzde 61,5’e yükseldi. Orta Vadeli Program (OVP) doğrultusunda Türk lirası cinsinden yatırım araçları teşvik edilecek, kredi büyümesine yönelik politikalar sürdürülecek ve yatırım-ihracata yönelik faaliyetlerde finansman koşulları iyileştirilecek.
Yabancı para mevduatın cazibesini azaltma, Türk lirası mevduatın payını ve vadesini uzatma politikaları devam edecek. Cari işlemler dengesini ve sürdürülebilir büyümeyi desteklemek amacıyla yatırım ve ihracata yönelik finansmana erişim koşulları iyileştirilecek. İç talebi dengelemek, enflasyon beklentilerini çıpalamak ve cari işlemler açığını azaltmak amacıyla bireysel krediler ve hedefli olmayan ticari kredilerde para politikası duruşunu destekleyici politikalar uygulanacak.
Finansal sektör düzenlemeleri uluslararası standartlara uyum ve sektördeki yeni gelişmeler gözetilerek geliştirilecek. Basel III Final (Basel IV) düzenlemesine uyum kapsamında bankaların kamuya açıklama yükümlülükleri ile ilgili mevzuatta değişiklikler yapılacak. Tasarruf finansman şirketlerinin faaliyetlerinin sağlıklı sürdürülmesi ve müşterilerin menfaatlerinin korunması amacıyla düzenlemeler devam edecek. Finansal sektörün aracılık faaliyetlerini etkin sürdürmesi için düzenlemeler sadeleştirilecek. Bankaların kurumsal yönetim ilkeleri ve iç sistemlerine ilişkin mevzuatta değişiklikler yapılacak. Kalkınma bankacılığının yeniden yapılandırılması ve etkinliğinin artırılması için mevzuat altyapısı ve organizasyon yapısı güçlendirilecek.
