Merkez Bankası’nın makroihtiyati politika adımları, 2026’da TL mevduatın payını yüzde 61,5’e yükselterek yabancı para kredileri ve KKM’yi sınırlandırdı.
2026 yılında küresel belirsizlikler ve jeopolitik riskler uluslararası finans piyasalarında dalgalanmalara neden olurken, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) dezenflasyon sürecini desteklemek amacıyla makroihtiyati politika adımlarıyla Türk lirasına geçişi teşvik etti. Kredi büyümesinin enflasyonla uyumlu seviyelerde tutulması hedeflendi.
Bu kapsamda, ocak ayında yabancı para (YP) kredilerde büyüme sınırı sıkılaştırıldı. Tüketici kredili mevduat hesapları (KMH) için de büyüme sınırı getirildi. Mart ayında ise kredi büyümesine dayalı zorunlu karşılık uygulamasında istisnalar daraltıldı. Mayıs sonunda tüketici kredileri, taşıt kredileri, KMH limitleri ve TL ticari krediler için büyüme sınırları düşürüldü.
YP kredilere yönelik büyüme sınırının düşürülmesiyle, kur etkisinden arındırılmış yıllıklandırılmış YP ticari kredi artışı 28 Ağustos itibarıyla yüzde 11,2’ye geriledi. Ayrıca, ocakta TL cinsi yurt dışı repo işlemlerinden sağlanan fonlar ve yurt dışından kullanılan krediler için zorunlu karşılık oranları artırıldı.
Program döneminde kredi faizleri, TCMB’nin politika adımlarıyla uyumlu seyretti. Fonlama maliyetlerindeki artış, ticari ve bireysel kredi faizlerine yansıdı. YP kredi büyümesindeki kısıtlamalar, ticari kredi kompozisyonunu Türk lirası lehine değiştirdi.
Sıkı finansal koşullar, reel sektörün borçluluğunu ve finansal kaldıraç oranını tarihi ortalamalarının altına çekti. YP krediler, büyük ölçekli firmalarda yoğunlaştı. Makroihtiyati düzenlemeler hanehalkı borçluluğunu dengelerken, bireysel kredi kartı ve KMH büyümesi yavaşladı.
Hanehalkı varlıklarında TL mevduat tercihi öne çıkarken, değerli metal fiyatlarındaki hızlı yükseliş YP mevduat kompozisyonunda kıymetli maden hesaplarının payını artırdı. Bankacılık sektörünün takibe dönüşüm oranı, Temmuz 2026 itibarıyla yüzde 2,9’a yükselerek geçen yılın aynı dönemine göre artış gösterdi. Bu yükselişte KOBİ kredileri, tüketici kredileri ve bireysel kredi kartlarının alacak bakiyesindeki artış etkili oldu.
Ocak 2026 itibarıyla kredi kartları ve ihtiyaç kredilerine yeniden yapılandırma imkanı tanındı. Takipteki alacaklar için ayrılan yüksek karşılık oranları ve bankaların güçlü sermaye yapısı, finansal istikrara yönelik riskleri sınırladı. Bankacılık sektörünün istikrarlı karlılık yapısı, sermaye yeterliliğini desteklemeye devam etti.
Aralık 2025’te yüzde 19,7 olan sektör Sermaye Yeterliliği Rasyosu (SYR), Ocak 2026’da yüzde 16,8’e, Temmuz 2026’da ise yüzde 16,6’ya geriledi. Bu oranlar, yasal alt sınırın ve hedef oranın üzerinde seyretti.
Kur Korumalı Mevduat (KKM) uygulamasından çıkış stratejisi kapsamında, 23 Ağustos 2025’te gerçek kişiler için hesap açma ve yenileme işlemleri sonlandırıldı. Ağustos 2026’da gerçek kişi KKM bakiyesi sıfırlandı. Tüzel kişiler için de 15 Şubat 2025’te işlemler durduruldu ve KKM bakiyesi sıfıra indi.
Ağustos 2023’te toplam mevduatın yüzde 26,2’sini oluşturan KKM bakiyesi tasfiye edilirken, TL mevduatın toplam mevduat içindeki payı 28 Ağustos 2026 itibarıyla yüzde 61,5’e yükseldi.
Gelecek dönemde, Türk lirası cinsinden yatırım araçları teşvik edilecek. Kredi büyümesine yönelik para politikasıyla uyumlu politikalar sürdürülecek. Yatırım ve ihracata yönelik faaliyetlerde finansman koşulları iyileştirilecek. Yabancı para mevduatın cazibesi azaltılarak TL mevduatın payının artırılması ve vadesinin uzatılmasına yönelik politikalar devam edecek.
